ozon

Gore Vidal omschreef Truman Capote’s dood in 1984 als “a good career move”.  Voor de carrière van Michael Jackson was zijn sterven niet gewoon een goeie zet, maar een heuse resurrectie.

AEG Live, de firma die Jacksons concertreeks in de O2-Arena in Londen zou gaan verzorgden wachtte dan ook niet tot het lijk onder de grond zat om te beginnen aan het alsnog veelvuldig recupereren van hun investering.  Uit de beelden die voor inwendig gebruik gemaakt werden van de repetities flanste men snel een film in mekaar, die de titel van de geschrapte tournee overnam: “This is it.”  Maar wat “This is it” nu eigenlijk is, daar heeft de kijker bij het einde van de aftiteling nog steeds het raden naar.

Het is geen concertfilm, aangezien er geen concert was.  Jackson schuifelt timide heen en weer, zingt de meeste nummers maar half en lijkt met zijn gedachten zelden bij de muziek te zijn.  Wanneer men weet dat deze beelden – die dan nog vaak bestaan uit duidelijke montages van vele verschillende dagen en vrijwel altijd begeleid worden door studio-opnames van de songs in kwestie- uit meer dan 100 uur beeldmateriaal werden gekozen, verkrijgt men niet het beeld van een man die klaar was vijftig concerten te spelen.  Een enkele keer, tijdens een duet op “I Just Can’t Stop Loving You” met een van de back-up zangeressen, laat hij, vanuit een plots toch opborrelende geldingsdrang tegenover de beginnende zangeres naast hem, z’n echte vocale talent de vrije loop – waarop hij zich prompt verontschuldigt omdat hij z’n stem niet spaarde.  Ondanks het feit dat Jackson eigenlijk weinig meer doet dan fysiek aanwezig zijn, reageert de aanwezige entourage op iedere beweging met een niet te stuiten en schijnbaar oprecht enhousiasme.  De onvoorwaardelijke, bijna-religieuze complete devotie van de dansers roept bij momenten -zonder overdrijven- de sfeer van Jonestown op.

Aanvoerder van de ja-knikkers is concertregisseur Kenny Ortega, die ook de regie van de film voor zijn rekening nam.  Ortega geeft zichzelf prompt een hoofdrol in zijn eerste film na de High School Musical-serie: de repetitiebeelden weg gelaten komt hij meer in beeld dan Jackson zelf.  Ortega’s achtergrond van werken met kindsterretjes kwam overigens schijnbaar goed van pas in de omgang met Jackson, die hij als een rotverwende kleuter behandelt: de “I agree, Michael“-s zijn niet op één hand te tellen.

Niet dat Jackson veel zegt, want een documentaire is deze film dus ook niet.  Buiten wat vage, nauwelijks verstaanbare instructies ten opzichte van zijn muzikanten en dansers is hij slechts twee maal langer dan tien seconden aan het woord: de eerste keer in een monoloog over hoe mooi de natuur wel niet is en de tweede keer terwijl hij zijn medewerkers toespreekt over hoe belangrijk liefde is.  Interviews met Jackson zelf zijn opvallend afwezig, de enigen die aan het woord komen zijn de muzikanten en dansers.  Het enige onderwerp is, u raadt het al, de geweldigheid van Michael Jackson.

De rest van de film bestaat uit onopmerkelijke beelden van materiaal verslepende mensen of ontwerpers die uitleggen hoe sprankelend Jacksons glitterbroek wel niet zal zijn, alsook het op voorhand opgenomen beeldmateriaal dat de songs had moeten begeleiden: een reproductie van de “Earth Song”-videoclip die zowaar nog meliger is dan het origineel, een kitscherige montage waarin Jackson zich engageert in een shoot-out met Humphrey Bogart en een 3D-update van de Thrillervideo, in 2D weliswaar.  Het meest geslaagde filmpje is nog hetgene dat “They Don’t Care About Us” had moeten begeleiden, met duizenden synchroon bewegende digitale soldaten.   Maar ook dat idee lijkt onuit- en onafgewerkt, zoals deze hele film.  Dat Jackson – wiens extreme perfectionisme in de loop van de prent verscheidene keren wordt aangestipt – dit zootje bij leven ooit de wereld in had durven sturen is dan ook vrijwel ondenkbaar.

Eind juni nam ik het op deze plaats op voor Jacksons nalatenschap, door de beschuldigingen van pedofilie aan zijn adres te bestempelen als wat ze werkelijk waren: zuivere onzin.  Dat zijn dood de muziek weer naar het voorplan heeft gebracht mag een geluk bij een ongeluk heten.  ”This is it” denkt echter met gebruik van een zonnebril en het vermijden van close-ups en enige diepere reflectie te kunnen doen alsof Jackson geen fel geplaagd, mentaal onevenwichtige figuur met een berg ernstige problemen was.  De toekomst zal uiteindelijk de waarheid over Jacksons leven en dood naar boven zal brengen, waardoor het publiek zijn persoonlijke historie hopelijk een plaats zal kunnen geven naast, in plaats van onder al die fantastische muziek, waar ze -gescheiden van het daglicht- alleen maar zal veretteren.  In de tussentijd, this is it.