Van alle Duits-Franse cultuurzenders in het Vlaamse televisie-aanbod, is ARTE ongetwijfeld de meest interessante. Gisterenavond bewezen ze dat nog maar eens door een documentaire uit te zenden over niemand minder dan mijn soulmate.
Dat er ongetwijfeld nog duizenden andere mensen die haar ook als hun soulmate zien stoort me niet eens. Het is zoals in die yoghurt (?) -reclame: een zielsverwant van dergelijke kwaliteit, dat wil je gewoon delen.
Ik heb het uiteraard over mevrouw Patti Smith. In deze digitale tijden is het eerder zeldzaam, maar met haar muziek heb ik nog kennis gemaakt op een ouderwetse, enigszins romantische manier. Ik herinner me nog perfect die Barcelonese tweedehands-platenzaak waarin ik, in de lente van 2003, voor het eerst aangetrokken werd door de cover van Horses. De naam “Patti Smith” kende ik toen enkel van haar prachtige bijrol in R.E.M.’s E-Bow the Letter. Maar de mysterieuze, androgyne verschijning op de hoesfoto, de eenvoudige maar toch prachtige titel en de producer-credits voor John Cale overtuigden mij zonder veel moeite om de zware investering van vier euro (in die tijd nog veel geld) te doen, die nodig was om deze plaat te bemachtigen.
Sindsdien is “Horses” zo een van die platen geworden die ik gewoon moét meenemen als ik ze ergens veel te goedkoop zie liggen. Veel exemplaren heb ik ondertussen weggegeven, maar mijn eerste heeft nog steeds een ereplaats in mijn collectie. Dit alles maar om te zeggen dat ik mijzelf best wel durven omschrijven als “fan” van mvr. Smith. De redenen hoeft niemand van mij nog te vernemen natuurlijk. Er is natuurlijk die stem, maar er zijn ook die songteksten. Wat hun betekenis betreft, heb ik geen flauw idee, maar ze hebben een unieke poëtische & mystieke kwaliteit die nooit eerder en later enkel in de eerste paar R.E.M.-platen terug te vinden was. Soms hoeft men woorden niet te snappen om ze te begrijpen.
Het was dan ook met enige terughoudendheid dat ik aan “Patti Smith: Dream of Life” begon. Regisseur Steven Sebring heeft haar daarvoor namelijk elf jaar van wel erg dichtbij gevolgd, en dat lijdt niet geheel verrassend tot gesprekken over Dylan & de Stones, maar ook over minder tot de verbeelding sprekende onderwerpen als haar toiletgewoonten en een bezoek aan de ouderlijke woning. Het soort dingen dat een Mythe kan vernietigen, en van de Godin een gewone sterfelijke kan maken.
Maar, opmerkelijk genoeg: zelfs wanneer je Smith met haar vader ziet vissen of als zehet met haar moeder over haar “medleys” heeft blijft ze onmetelijk cool en schijnbaar verheven boven de rest van de werkelijkheid, net omdat ze geen enkele moeite doet om zich constant als de Enigmatische Artieste voor te doen. Ze is tegelijkertijd een volledig doorsnee 60-jarige vrouw, en een volstrekt uniek etherisch wezen. Het is een beetje cliché om mensen te omschrijven als “the real thing“, en ik voel me als een Tokio Hotel fan door dit te typen, maar zij IS gewoon the real thing. Wat dat thing precies is, daar ben ik nog niet uit, maar ik ben enorm dankbaar dat het bestaat.
2 mei, 2008 at 4:01
[...] Omdat het al een tijdje geleden is en de reacties als ik aan het dichten sla telkens zo buitensporig enthousiast zijn, liet ik speciaal voor jullie de people’s poet in mij nog eens aan het woord. Wat hij deze keer had te vertellen rijmt maar af en toe, en is geïnspireerd door een zekere Patti Smith. [...]